Đẩy mạnh nhận thức môi trường ở Việt Nam

Số người chết liên quan đến ô nhiễm không khí ở Việt Nam, theo chuyên gia chất lượng không khí Michael Shell, là hơn 60.000 vào năm 2016, chủ yếu là do đột quỵ, bệnh tim và ung thư phổi.

Với một trong những nền kinh tế năng động nhất thế giới và tăng trưởng GDP dự kiến ​​năm 2019 là 6,8%, Việt Nam hiện đang đấu tranh để giảm thiểu một trong những nhược điểm lớn của sự phát triển nhanh chóng, ô nhiễm. Cùng với Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh là một trong những thành phố ô nhiễm nhất ở Đông Nam Á, theo Báo cáo Chất lượng Không khí Thế giới mới nhất của AirVisual. Mặc dù không có câu trả lời dễ dàng, làm thế nào để giảm thiểu ô nhiễm theo hướng tăng trưởng này là một trong những chủ đề được thảo luận tại một diễn đàn công cộng về môi trường được tổ chức vào thứ Tư tại Thành phố Hồ Chí Minh.

Diễn đàn là diễn đàn mới nhất trong một loạt các cuộc thảo luận nhằm giúp nuôi dưỡng nhận thức về môi trường của người Việt Nam – một nỗ lực do Trung tâm Hoa Kỳ tại Thành phố Hồ Chí Minh, một phần của Bộ phận Công vụ của Đại sứ quán Hoa Kỳ. Diễn đàn có nhiều người tham dự mới nhất đã mời Michael Shell, một chuyên gia về chất lượng không khí của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ, thảo luận về ô nhiễm không khí ở Việt Nam và làm thế nào cư dân có thể tự bảo vệ mình tốt nhất để giúp ngăn ngừa các tác động đến sức khỏe của chất lượng không khí kém.

Là một nền kinh tế mới nổi đang vội vã với mức sống tốt hơn, việc tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường đắt đỏ ở Việt Nam thường bị bỏ qua và công dân thường không nhận thức được toàn bộ các mối nguy môi trường mà họ gặp phải. Quá nhiều người Việt tiếp tục xả rác công cộng và lãng phí điện, mặc dù hầu hết đều đeo khẩu trang bảo vệ trong khi đi xe máy và có một số công ty bắt đầu sản xuất ống hút từ các vật liệu hữu cơ như tre.

Ông Shell bắt đầu bài giảng của mình bằng cách thảo luận về tác hại của vật chất hạt 2.5 (PM2.5), một trong những chất gây ô nhiễm nguy hiểm nhất. Được thải ra chủ yếu từ xe cơ giới và hoạt động công nghiệp, kích thước nhỏ của PM2,5 (một phần nhỏ đường kính của tóc con người) có nghĩa là hạt có thể bị mắc kẹt trong phổi và gây ra một số bệnh về đường hô hấp, bao gồm cả ung thư phổi. Mức trung PM 2.5  ở Thành phố Hồ Chí Minh năm ngoái là 26,9 microgam / mét khối, theo báo cáo chất lượng không khí thế giới 2018 của Thụy Sĩ IQAir AirVisual năm 2018 (để so sánh, Gurgaon, Ấn Độ, đã đăng ký mức độ ô nhiễm không khí tồi tệ nhất trong năm 2018, ở mức 135,8 microgam trên mét khối không khí).

Số ca tử vong liên quan đến ô nhiễm không khí ở Việt Nam, theo ông Shell, là hơn 60.000 vào năm 2016, chủ yếu là do đột quỵ, bệnh tim và ung thư phổi. Ông khuyên những người tham dự diễn đàn nên giám sát chất lượng không khí trong thành phố và thực hiện các biện pháp giảm thiểu phơi nhiễm trong giờ cao điểm ô nhiễm, bằng cách tránh hoạt động ngoài trời vất vả hoặc ở trong nhà.

Phần lớn phiên hỏi đáp tập trung vào văn hóa xe máy thành phố Hồ Chí Minh và giao thông khét tiếng của nó, và những biện pháp nào có thể được thực hiện để giảm lượng khí thải đó. Theo Viện Môi trường và Tài nguyên, 99% tổng lượng khí thải carbon dioxide ở thành phố Hồ Chí Minh đến từ hoạt động giao thông. Một trong những biện pháp đang được chính quyền Việt Nam xem xét là cấm giao thông xe máy tại Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Các tuyến tàu điện ngầm lớn cũng đang dần được xây dựng để chống lại tình trạng tắc nghẽn giao thông đang gia tăng, nhưng ô nhiễm chỉ có thể trầm trọng thêm bởi số lượng ô tô mới phát triển và tăng nhanh, với doanh số dự kiến ​​sẽ tăng trung bình 22,6% mỗi năm từ nay đến năm 2025. Ông Shell đã ngạc nhiên vì khán giả đưa ra rằng trong khi có 790 xe ô tô trên 1.000 người Mỹ, còn ở Việt Nam chỉ có 23 ô tô trên 1.000 người.

Nhiều đường phố hẹp ở Việt Nam không phù hợp với ô tô, vỉa hè đổ nát vẫn bừa bộn với các quầy hàng thực phẩm, ô tô và xe máy đỗ chiếm chỗ, và nhà để xe ở các khu vực trung tâm thành phố vẫn còn thưa thớt, vì vậy không rõ bao nhiêu người Việt sẽ bỏ qua một bên việc xem xét thực tế  khi họ mong muốn giành được danh hiệu của tầng lớp trung lưu có ô tô. Tỷ lệ người Việt Nam dự kiến ​​sẽ mua một chiếc ô tô hiện vẫn thấp hơn so với các quốc gia Đông Nam Á khác nhưng có thể thay đổi khi sức mua tăng lên.

Một dấu hiệu đầy hy vọng, được thảo luận tại diễn đàn công cộng, là sự chuyển đổi sang xe điện của Vinfast, một công ty khởi nghiệp ô tô xây dựng ô tô điện và xe máy. Mặc dù xe điện có thể giúp giảm lượng khí thải xe máy, nhưng lý tưởng nhất là điện để chạy các phương tiện này phải đến từ các nguồn năng lượng tái tạo, như gió và mặt trời.

Tuy nhiên, sự phát triển của năng lượng tái tạo đã bị tụt hậu so với các quốc gia Đông Nam Á khác vì giá bàn điện thấp, các điều khoản trong hợp đồng mua bán điện không thể thanh toán được (PPA) và khung pháp lý phức tạp. Trong khi những nỗ lực đáng khen ngợi hiện đang được tiến hành để tăng đầu tư vào năng lượng tái tạo, đặc biệt là năng lượng mặt trời, Việt Nam tiếp tục ủng hộ các nhà máy nhiệt điện than. Theo Kế hoạch phát triển điện mới nhất của Việt Nam, nước này có kế hoạch tăng số lượng các nhà máy nhiệt điện than hoạt động từ 20 lên 66 vào năm 2030.

Các sáng kiến ​​khác của khu vực tư nhân (được hỗ trợ bởi việc kiểm tra kỹ lưỡng theo quy định, khuyến khích khu vực công và tạo cơ sở hạ tầng) cùng với các chương trình nâng cao nhận thức cộng đồng, có thể thúc đẩy Việt Nam bằng nỗ lực kiềm chế những hậu quả không mong muốn của tăng trưởng nhanh và không kiểm soát. Người Việt Nam không phải đi xa để trải nghiệm những tác động tàn phá đối với môi trường của các quốc gia khác mà không ban hành các biện pháp thích hợp cần thiết để đối phó với sự tăng trưởng tràn lan.

Bình Nguyễn

Theo Asia Times.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s