Tag Archives: cháy rừng

Cháy rừng ở Úc không có dấu hiệu dừng lại

Kể từ khi mùa cháy bắt đầu vào cuối tháng 7/2019, nước Úc bị tàn phá bởi những trận cháy rừng tồi tệ nhất xảy ra trong nhiều thập niên, với những vùng đất rộng lớn bị thiêu trụi hoàn toàn.

Tổng cộng toàn quốc đã có 18 người đã chết, và chỉ riêng ở tiểu bang New South Wales, hơn 1.300 ngôi nhà đã bị phá hủy. Chính quyền tiểu bang và liên bang Úc cùng với sự hỗ trợ chữa cháy từ các quốc gia khác bao gồm cả Hoa Kỳ, đang đấu tranh để ngăn chặn những vụ nổ lớn.

Những đám cháy đã khiến tình hình càng trở nên trầm trọng hơn bởi nước Úc đang bước vào mùa hè, với nhiệt độ tăng cao và nạn hạn hán dai dẳng.

Khói từ đám cháy dữ dội bao trùm một con đường gần Moruya, Úc ngày 4/1/2020

Đám cháy ở đâu?

Ít nhất 200 đám cháy đã bùng cháy ở Úc kể từ thứ Sáu. Một bản đồ theo dõi hỏa hoạn được duy trì bởi các nhà nghiên cứu ở Tây Úc cho thấy các đám cháy đang bùng cháy trên khắp đất nước, với những đám cháy đang hoành hành ở bờ biển phía đông nam Victoria.

Cháy rừng diễn ra trên khắp nước Úc vào ngày 3 /1/ 2020.

Mọi tiểu bang của Úc đều có những đám cháy, nhưng New South Wales (NSW) bị ảnh hưởng nặng nề nhất. Một số thành phố lớn nhất của Úc cũng đã bị ảnh hưởng, bao gồm Melbourne và Sydney – nơi các đám cháy đã làm hư hại những ngôi nhà ở vùng ngoại ô và những đám khói dày đã che phủ trung tâm đô thị. Đầu tháng 12, khói bụi bao trùm Sydney,  tệ đến nỗi chất lượng không khí đo được gấp 11 lần mức “nguy hiểm”.

Điều gì gây ra vụ cháy?

Mỗi năm vào mùa hè, với thời tiết khô và nóng,  ở Úc thường xảy ra cháy. Nguyên nhân tự nhiên là sét đánh trong các khu rừng bị ảnh hưởng hạn hán. Bên cạnh đó, con người cũng góp phần gây ra đám cháy.  Vào tháng 11, Sở cứu hỏa nông thôn tiểu bang NSW đã bắt giữ một thanh niên 19 tuổi và buộc tội người này cố ý gây ra các vụ hỏa hoạn trong khoảng thời gian sáu tuần.

Vệ tinh của NASA đã chụp được hình ảnh về các đám cháy và khói cuồn cuộn bốc ra từ rìa nước Úc vào ngày 1/1/ 2020

Tại sao các đám cháy ở Úc thường rất xấu?

Mùa cháy ở Úc luôn nguy hiểm – trận hỏa hoạn vào Thứ Bảy Đen năm 2009 đã giết chết 173 người ở Victoria,  trở thành thảm họa cháy rừng kinh hoàng nhất được ghi nhận. Nhưng trong năm nay, sự khô hạn đã thổi bùng ngọn lửa và khiến điều kiện chữa cháy trở nên đặc biệt khó khăn.

Úc đang trải qua một trong những đợt hạn hán tồi tệ nhất trong nhiều thập niên. Cục Khí tượng của Úc cho biết vào tháng 12 rằng mùa xuân vừa rồi là mùa khô nhất trong lịch sử. Một đợt nắng nóng vào tháng 12 đã phá vỡ kỷ lục về nhiệt độ trung bình cao nhất toàn quốc, với một số nơi bị biến đổi với nhiệt độ cao hơn 40 độ C (khoảng 113-120 độ F).

Một người cha giữ đứa con gái trong tay dưới bầu trời đỏ rực trong ngày 4/1 tại Mallacoota, Victoria, Úc.

Những cơn gió mạnh cũng đã khiến đám cháy và khói lan nhanh hơn, chưa kể dẫn đến tử vong:  một lính cứu hỏa tình nguyện 28 tuổi đã chết ở NSW vào tháng 12 sau khi xe tải của anh bị gió cuốn đi.

Các chuyên gia cho biết biến đổi khí hậu đã làm tác động của thiên tai như hỏa hoạn và lũ lụt càng trở nên trầm trọng và các đám cháy ở Úc đã bắt đầu sớm hơn trong mùa hè và lan rộng với cường độ lớn hơn.

Những thiệt hại cho đến nay?

Thiệt hại nặng nhất xảy ra ở NSW, tiểu bang đông dân nhất của đất nước Úc, nơi gần 1.300 ngôi nhà đã bị phá hủy và hơn 440 ngôi nhà bị hư hại.

Tổng cộng, hơn 5,9 triệu ha (14,7 triệu mẫu Anh) đã bị đốt cháy trên khắp 6 tiểu bang của Úc – một khu vực rộng lớn hơn cả các quốc gia Bỉ và Haiti cộng lại. Tiểu bang bị ảnh hưởng nặng nề nhất là NSW, với 3,6 triệu ha (8,9 triệu mẫu Anh) bị đốt cháy.

Số lượng gấu Koala trong tự nhiên ở Úc ước tính đã thiệt mạng một phần ba so với trước

Theo chính phủ Brazil, vụ cháy rừng nhiệt đới Amazon năm 2019 đã thiêu rụi hơn 7 triệu ha (khoảng 17,5 triệu mẫu Anh). Tại California, nơi được biết đến với những vụ cháy rừng kinh hoàng, chỉ hơn 100.000 ha (247.000 mẫu Anh) bị đốt cháy vào năm 2019, và khoảng 404.680 ha (1 triệu mẫu Anh) vào năm 2018.

Tổng cộng có 18 người trên khắp nước Úc đã chết trong mùa cháy này, bao gồm một số lính cứu hỏa tình nguyện. Thiệt hại lớn nhất là động vật hoang dã. Ước tính có 480 triệu động vật có vú, chim và bò sát đã bị giết chết, gần một phần ba gấu Koala ở NSW có thể đã bị giết trong các vụ hỏa hoạn và một phần ba môi trường sống của chúng đã bị phá hủy.

Điều gì đang được thực hiện?

Chính quyền tiểu bang và liên bang đã làm việc để chống lại cuộc khủng hoảng hỏa hoạn trong nhiều tháng. NSW đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp vào tháng 12. Tiểu bang Queensland cũng tuyên bố ngắn gọn về tình trạng khẩn cấp vào tháng 11.

Có 2.000 lính cứu hỏa làm việc ở NSW, cùng với sự hỗ trợ từ lính cứu hoả Hoa Kỳ, Canada và New Zealand.

Chính phủ liên bang cũng đã gửi hỗ trợ quân sự như nhân viên quân đội, máy bay không quân và tàu tuần dương của hải quân để chữa cháy, tìm kiếm cứu nạn và nỗ lực làm sạch khu vực bị cháy sau đó.

Người di tản lên tàu hải quân hoàng gia Úc MV Sycamore vào ngày 3/1 tại Mallacoota, Victoria, Úc

Thủ tướng Morrison cho biết chính quyền của ông đã phân bổ ít nhất 23 triệu đô la Úc (16,2 triệu đô la Mỹ) trong các khoản thanh toán khắc phục thảm họa cho các gia đình và doanh nghiệp bị ảnh hưởng, và lên tới 6.000 đô la Úc (4.200 đô la Mỹ) cho mỗi nhân viên cứu hỏa tình nguyện được gọi chữa cháy trong hơn 10 ngày.

Khi nào đám cháy sẽ kết thúc?

Thật không may, Úc chỉ mới bước vào mùa hè. Thông thường, nhiệt độ đạt cực đại vào tháng 1 và tháng 2, có nghĩa là đất nước này có thể mất nhiều tháng để tìm kiếm sự cứu trợ.

Các vụ hỏa hoạn khó có thể chấm dứt hoàn toàn vì chúng là một sự kiện xảy ra hàng năm – và thậm chí có thể trở nên tồi tệ hơn do biến đổi khí hậu, vì gây ra tình trạng sóng nhiệt thường xuyên và nghiêm trọng, khiến lượng mưa giảm liên tục.  Năm 2019 là năm nóng nhất trong lịch sử đối với Úc. Mặt khác, theo Climate Analytics,  Úc là một trong những quốc gia phát thải carbon dioxide trên đầu người cao nhất thế giới.

Người sống sót của Bushfire Melinda Plesman kiểm tra phần còn lại của tài sản bị phá hủy của cô ở Nymboida

Lesley Ann Hughes, giáo sư sinh học tại đại học Macquarie và là uỷ viên Hội đồng Khí hậu của Úc cho rằng lập trường của chính phủ Úc về biến đổi khí hậu đang làm tổn thương khả năng ứng phó với khủng hoảng. Bà nói:  Nếu bạn không chấp nhận điều mà các nhà khoa học đã nói trong ít nhất 30 năm rằng cần có những điều kiện chuẩn bị để giảm nhẹ tác hại của biến đổi khí hậu thì bạn sẽ gặp phải một thảm họa như thế này.

Anh Mi lược dịch

Bài và ảnh: Theo CNN/Time