Categories
Việt Nam

Từ đây, người hết… ôm người

Hôm chủ nhật, một cô cháu gái đến nhà chơi, khi ra về cháu đòi ôm tôi chào tạm biệt, tôi bảo: “Bộ y tế khuyên không ôm gì hết” và cháu tiu nghỉu ra về.

Nỗi ám ảnh vi trùng bám vào đôi tay đang là chuyện thời sự – Ảnh minh hoạ trên internet

TP HCM hết cách ly xã hội hôm 23/4 và tối 24/4 khi đến một đám tang để chia buồn với người bạn nhỏ vừa mất cha, tôi vẫn đeo khẩu trang để nói chuyện và cả khi thắp nhang. Khách đến viếng chia buồn ai cũng đeo khẩu trang, ngay cả bạn tôi khi ngồi tiếp khách hay đáp lễ. Giờ thì tôi không thể ôm vai bạn để chia sẻ nỗi đau, bởi nỗi lo dịch bệnh bùng phát trở lại khi thế giới vẫn chưa có thuốc chữa trị. Thôi thì, biết cách bảo vệ mình cũng chính là giúp cho mọi người.

Trên đường về nhà vào tối 24/4, tôi thấy các quán cà phê đã mở cửa và qua khung cửa kính,  tôi thấy mọi người ngồi cách xa nhau hoặc đâu lưng lại với nhau, trên mặt người khách chọn chỗ ngồi nhìn ra đường vẫn thấy họ đeo khẩu trang. Gần hai tháng trôi qua từ khi Việt Nam bùng phát ca nhiễm số 17 ở Hà Nội, mỗi lần vào thang máy để lên trên nhà, tôi thở phào khi thấy chung quanh chẳng có ai. Hôm nào có thêm người đi thang máy thì mạnh ai nấy đứng quay mặt vào bên trong, lưng đâu lại với nhau, chẳng còn rôm rả tiếng trò chuyện hỏi thăm nhau như trước. Cách bấm thang giờ cũng thay đổi rồi, chẳng ai còn cho trẻ con rờ vào các nút trên thang máy nữa. Khi bấm thang, có người dùng cây tăm, hoặc chìa khoá, hoặc cùi chỏ, hoặc đốt ngón tay và khi ra khỏi thang, ai nấy đều rửa tay bằng cồn khô hay nước sát khuẩn của chung cư để sẵn.

Ngày 20/4,  Bộ Y tế Việt Nam đã khuyến cáo mọi người cần thay đổi 7 thói quen như không vồ vập, không bắt tay khi gặp nhau; không đưa tay lên mắt-mũi-miệng; khi về nhà phải thay quần áo, tắm rửa trước khi bồng bế con/cháu; mỗi lần đánh răng nhớ phải súc họng bằng nước muối hoặc dung dịch sát khuẩn; không mời khách đến nhà và cũng không đến nhà người khác; bị đau ốm không nên đến bệnh viện khám bệnh ngay mà phải gọi cho nhân viên y tế để được tư vấn trước; tự giác và nhắc nhau các quy định trên. Giống như Bộ Y tế khuyến cáo, nhiều người đã thực hành điều này gần hai tháng nay rồi, riết rồi cũng quen.

Thay vì bắt tay nhau hay ôm hôn, con người giờ sẽ chào nhau bằng cách này hay bằng.. cùi chỏ hoặc đá vào chân nhau – Ảnh Unsplash

Cứ nhìn hiện trạng cả Việt Nam và thế giới điên cuồng mua khẩu trang và nước rửa tay từ hôm đầu tháng ba đến nay mới thấy con người thiết tha giữ gìn cuộc sống đến thế nào. Thế giới nhiều nơi còn xa lạ với việc đeo khẩu trang, chứ Việt Nam đã hình thành thói quen này nhiều năm nay, để che nắng và chống khói bụi. Chỉ có khác là giờ người Việt phải nhớ đeo khẩu trang cả khi lên xuống thang máy, đi chợ, đi siêu thị, đi viếng đám tang và cả khi gặp nhau cùng làm việc ở văn phòng, có ngộp thì cũng đành chịu. Điều có thật là sau khi đại dịch nổ ra, không ít người mới bắt đầu học cách rửa tay và sát trùng những đồ vật họ thường sử dụng mỗi ngày.

Dễ dạy nhất có lẽ là những đứa trẻ, khi mọi thói quen đều mới chỉ là bắt đầu. Một đứa cháu ba tuổi của tôi giờ nghe nói tới “vi trùng” là sợ lắm, chẳng những cháu chịu đeo khẩu trang mỗi khi ra khỏi nhà mà còn rất siêng rửa tay. Mỗi lần chuẩn bị ăn cái gì, cháu đều hỏi tôi: “Tay con sạch chưa?”. Có khi rất muốn sang nhà hàng xóm chơi với bạn đồng lứa, cháu đều hỏi: “Đã hết vi trùng chưa? Con sang chơi được chưa?”.

Rửa tay thường xuyên bằng xà bông hoặc nước sát khuẩn sẽ là thói quen mới của mọi người

Cách nay 12 năm, sau khi chữa trị cho con trai bị bệnh ung thư ở Việt Nam 6 tháng và 1 năm ở Singapore, tôi luôn có thói quen đeo khẩu trang khi đến thăm bệnh nhi ung thư ở bệnh viện Ung Bướu TP HCM, điều đó tôi học được ở các bệnh viện Singapore. Ở các bệnh viện Singapore, bất kỳ ai đến thăm bệnh nhi ung thư đều phải thay dép, mặc áo choàng, sát trùng tay và đeo khẩu trang để tránh mang vi trùng vào khoa nhi – nơi có những bệnh nhân sức đề kháng kém, dễ bị lây nhiễm bệnh từ bên ngoài. Người Singapore đặt các bình rửa tay sát khuẩn khắp các hành lang bệnh viện, trước cửa vào khoa nhi và cả trước cửa phòng bệnh nhi. Tôi cũng học được rằng mỗi khi đưa các bé bị ung thư ra ngoài khuôn viên bệnh viện,  bạn phải đeo khẩu trang cho bé để bảo vệ bé, đồng thời phải mang theo nước rửa tay sát khuẩn để dùng cho bé và cho mình. Chính vì hiểu được tầm quan trọng của nước rửa tay, tôi thường mua nước rửa tay sát khuẩn để tặng cho bệnh nhi ung thư và lúc nào cũng mang theo chai nước này bên mình mỗi khi ra ngoài. Cách nay hơn 10 năm, những chai nước rửa tay sát khuẩn xinh xinh đủ mùi dung tích dưới 100ml hiếm có ở Việt Nam chứ không sẵn như bây giờ.

Người thợ cắt tóc hay khách hàng đi cắt tóc ở TP HCM giờ đây phải trang bị màn chắn ngăn giọt bắn thế này đây – Ảnh 24h.com.vn

Một cô em gái từng theo giúp tôi chăm sóc con trai sau khi trở về Việt Nam đã thay đổi hẳn lối sống: em không ăn uống ngoài đường bao giờ mà cũng không mua thức ăn nấu bên ngoài. Nhà riêng của em lúc nào cũng sạch sẽ đã đành mà mỗi lần mua thực phẩm tươi sống từ chợ hay siêu thị, em đều tháo hết bao bì bỏ đi, rửa sạch rồi mới bỏ trong hộp cất vào tủ lạnh. Đến cả bánh mì khi mua về nhà, em cũng bỏ ngay bao bì, cắt nhỏ bánh bỏ vào hộp, khi ăn luôn nướng lại; còn trái dừa thì trước khi chặt ra lấy nước uống, em lấy giẻ cọ rửa trái dừa thật kỹ. Mỗi ngày khi lấy xe gắn máy hay xe đạp đi ra ngoài, vào cuối ngày em đều tự rửa sạch cái xe ngoài hiên, sau đó mới đem cất vào trong nhà, ngày nào cũng như thế, dù có khi em đi về rất khuya. Khi đại dịch coronavirus bùng nổ, vì trong nhà có trẻ con, em buộc bất kỳ ai muốn bước vào nhà đều phải rửa tay chân và thay quần áo ngay ngoài hiên. Tất nhiên là ở ngoài hiên em còn có tủ cất giày dép, áo khoác dành ra ngoài đường.

Khi chưa có đại dịch, có những người quen cười em gái tôi quá cực đoan, nhìn đâu cũng săm soi thấy toàn vi trùng, giờ thì… rõ là cô ấy có lý của mình.

Cho đến bây giờ, đại dịch vẫn chưa thật chấm dứt, nên con người phải thay đổi thói quen, học lại cách sống để bảo đảm an toàn cho chính mình và gia đình.

Người Việt chỉ có thói quen bắt tay khi gặp gỡ nhau, việc bỏ điều này kể ra cũng dễ. Chỉ có dân Tây quen ôm hôn khi gặp nhau, giờ đành chào hỏi nhau từ khoảng cách 2m chắc sẽ khiến họ khó chịu lắm.

Thôi thì, cứ phải sống đã.

Thanh Thuỷ

Categories
Khoẻ đẹp

Khi bạn StayHome, hãy biến ngôi nhà của bạn thành một không gian chữa lành

Bạn có phải là một trong số hơn 100 triệu người Mỹ và 1,5 tỷ người trên toàn thế giới đang phải ở nhà vì thành phố hay tiểu bang bạn đang ở bị phong toả vì đại dịch coronavirus? Việc ở nhà hay buộc phải làm việc hay học tập ở nhà có làm gia đình bạn căng thẳng?

Các nhà nghiên cứu từ trường đại học Arizona, tiểu bang Arizona Hoa Kỳ, cho biết trong thời gian bạn ở nhà vì đại dịch, hãy tìm cách biến ngôi nhà của bạn thành một không gian chữa bệnh, làm giảm căng thẳng và tạo ra sự bình tĩnh. Bà Esther Sternberg,  giám đốc sáng lập của Viện Wellbeing & Performance thuộc trường đại học Arizona, người tiên phong trong những nghiên cứu về những giải pháp sống khoẻ về thể chất lẫn tinh thần, đã nói rằng:  “Một vài can thiệp đơn giản có thể biến ngôi nhà của bạn từ một không gian căng thẳng thành một nơi chữa lành, bằng cách bạn sử dụng các giác quan như nhìn, nghe, ngửi, chạm… và sau đó, hành động”. Sau đây là những gợi ý của bà Esther Sternberg:

Những gì bạn nhìn thấy

Cảnh đẹp của thiên nhiên trên toàn cầu đang hồi phục, vì vậy nếu bạn đang làm việc ở nhà, hãy thử đặt bàn làm việc hoặc máy tính xách tay gần cửa sổ để bạn có thể ngắm nhìn cảnh vật bên ngoài, thấy cây lá lao xao hoặc hoa dại trổ bông.

Còn nếu khung cảnh chung quanh nhà bạn không đẹp, hãy thêm một vài chậu cây vào bậu cửa sổ, tìm một poster hoặc ảnh của một khung cảnh yêu thích và ghim nó vào tường gần bàn làm việc của bạn, hoặc lướt internet để xem những cảnh đẹp và đặt những hình ảnh hay chương trình bạn yêu thích show off trên màn hình của bạn.

Ngay cả khi không có cái gì đẹp để nhìn, ánh sáng mặt trời sẽ tăng cường tâm trạng của bạn. Nếu bạn không có cửa sổ để đón ánh sáng mặt trời, ánh sáng toàn phổ của bóng đèn hoặc những hộp đèn có thể làm tâm trạng của bạn tốt hơn giống như các loại thuốc trị trầm cảm. 

Kỹ sư Altaf, phụ tá giáo sư ngành kiến ​​trúc, chủ tịch Chương trình Sức khỏe và Môi trường xây dựng tại trường Kiến trúc và là thành viên của Viện Wellbeing & Performance cho biết: “Sức mạnh chữa bệnh của ánh sáng toàn phổ hoặc ánh sáng tự nhiên đã được biết đến”. Ông nói:  “Ánh sáng tự nhiên mang đến nhiều lợi ích sức khỏe có thể đo lường được, như giấc ngủ tốt hơn, tăng năng suất làm việc và cải thiện đáng kể sức khỏe sinh lý và tâm lý.”

Bên cạnh đó, bà Sternberg cũng cho rằng việc nhìn vào khu vực lộn xộn cũng gây ra sự căng thẳng, thế nên thời điểm ở nhà hiện nay là cơ hội để giảm sự lộn xộn trên bàn làm việc cũng như dọn dẹp gọn gàng đồ đạc trong nhà của bạn. Bà nói: “Lọc qua những mớ giấy tờ không cần thiết và dọn dẹp khu vực làm việc của bạn cho gọn ghẽ. Nếu có trẻ em, bạn có thể biến công việc này thành một trò chơi bằng cách yêu cầu bọn trẻ giúp bạn sắp xếp, sàng lọc và sắp xếp lại thùng đồ chơi của chúng. Nếu cần phải làm việc tại nhà, hãy tìm kiếm một chỗ riêng biệt trong nhà, ngay cả khi phải kê bàn làm việc trong phòng ngủ của bạn”.

Bạn nghe thấy gì?

Tiếng ồn lớn cũng có thể gây căng thẳng trong khi âm thanh trong tự nhiên như tiếng chim, tiếng lá cây, tiếng nước chảy có thể làm dịu thần kinh của bạn. Nếu khu bạn ở không có những âm thanh tự nhiên, Sternberg đề nghị bạn nên tìm kiếm các âm thanh tự nhiên trên internet như tiếng sóng biển, tiếng mưa rơi, chim hót, gió xào xạc hay lá cây rì rào.  

“Âm nhạc làm dịu và nâng cao tâm trạng của bạn”. Sternberg nói: “Bạn hãy đeo tai nghe và nghe nhạc bạn yêu thích trong khi đang làm việc, điều này có thể giúp nhấn chìm âm thanh của trẻ em và tiếng ồn của các thành viên trong gia đình, cho phép bạn tập trung vào công việc của mình”.

Những gì bạn chạm vào

Những thứ bạn chạm vào như thú nhồi bông, vải mềm, gối ôm… có xu hướng làm bạn cảm thấy ấm áp và làm dịu thần kinh. Khi bạn đã sẵn sàng đi ngủ, hãy rúc vào một chiếc chăn mềm, một cái gối êm hoặc mang một đôi vớ dày và ấm, sự ấm áp sẽ làm bạn chìm vào giấc ngủ.  

Bạn ngửi thấy gì?

Một số loại nước hoa, như hoa oải hương, thực sự là loại hương gây ngủ và giúp ta bình tĩnh. Liệu pháp mùi hương như sử dụng các loại tinh dầu có mùi ưa thích như hoa oải hương, hoa hồng, hoa cúc, mùi cỏ dại mới cắt, mùi cây thông, mùi chanh xả, mùi bánh táo…. có thể gợi lên ký ức về thời gian hạnh phúc và giúp bạn làm giảm căng thẳng.

Xịt nước hoa, đốt tinh dầu, nướng bánh táo, làm bánh quy… có thể gợi cho bạn những kỷ niệm tươi đẹp và bạn hãy để con/cháu bạn giúp bạn làm những việc đó, tuy nhiên hãy cố gắng chọn lựa những mùi hương tự nhiên và tránh các mùi hương nhân tạo từ nước lau nhà, nước xả thơm hay xà bông.

Sternberg cũng cho rằng điều quan trọng là căn nhà của bạn nên được thông gió tốt, đừng kín bưng ngột ngạt. Bà nói: “Nếu bạn bị nhốt trong một không gian kín, đặc biệt là với nhiều người, lượng khí carbon mà bạn thở ra có thể tích tụ, khiến bạn buồn ngủ và suy giảm khả năng suy nghĩ. Khi làm việc ở nhà, hãy dành thời gian đi bộ hoặc tập thể dục sau khi thức dậy. Ngoài ra, hãy mở cửa sổ, cửa ra vào và đặt một chiếc quạt nhỏ gần máy tính của bạn để thổi khí carbon dioxide mà bạn thở ra”.

Ý tưởng rằng không khí trong lành để ngăn ngừa nhiễm trùng không phải là mới. Mỗi ngày hoặc vài ngày, hãy làm sạch nơi bạn ở và đừng ngăn ánh nắng hay gió tràn vào nhà.

Bạn nên làm gì?

Từ giữa thế kỷ 19, các chuyên viên y tế đã cho các bệnh nhân lao và bệnh nhân bị bệnh nhiễm trùng tiếp xúc với ánh nắng và  gia tăng các hoạt động ngoài trời cho họ trong thời gian nhiễm bệnh. Vào đầu thế kỷ 20, Tucson – một thành phố của quận Pima, tiểu bang Arizona, Hoa Kỳ, nằm cách thành phố Phoenix 188 km về phía đông nam và cách biên giới phía bắc Hoa Kỳ – Mexico 98 km – tràn ngập ánh nắng mặt trời, sa mạc và núi non, được coi là một điểm đến chữa bệnh. Tình yêu thực vật hay cảnh vật thiên nhiên được gọi là “biophilia”, giúp làm giảm căng thẳng và cải thiện tâm trạng của con người.

Khi bạn bị cách ly xã hội, bạn vẫn có thể đi bộ chung quanh khu nhà mình ở, miễn là cách xa người khác 2m và đi bộ ở những nơi không quá đông người. Nếu được, bạn nên dành thời gian đi bộ hoặc đạp xe đạp mỗi ngày, nếu chỗ bạn ở không cấm tuyệt đối việc ra ngoài.

Sternberg khuyên: “Trong khi bạn ra ngoài, hãy lắng nghe âm thanh của thiên nhiên. Ngay cả trong thành phố, bạn có thể nghe thấy tiếng chim hót líu lo, nhìn thấy một con sóc nhảy trên cây. Hãy hít thở sâu và nhìn những bông hoa dại, thậm chí cỏ dại mọc lên qua các vết nứt vỉa hè. Bằng cách thực hiện những điều này, việc đi bộ của bạn giống như thiền định sẽ giúp giảm căng thẳng”.

Và nếu bạn không thể ra ngoài thì việc đi bộ từ phòng này sang phòng khác cũng sẽ giúp chúng ta giảm căng thẳng do có sự chuyển động trong không gian, dù bị giới hạn.

Tạo ra sự tiện nghi thoải mái

Điều chỉnh nhiệt độ và độ ẩm cũng có thể giúp biến ngôi nhà của bạn thành không gian chữa bệnh, Sternberg nói. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng không gian quá khô làm tăng nguy cơ nhiễm virus, trong khi không gian quá ẩm ướt làm tăng nguy cơ nấm mốc.

Nghiên cứu của bà Sternberg với Cơ quan Quản lý Dịch vụ Tổng hợp Hoa Kỳ đã chỉ ra rằng độ ẩm tương đối từ 30% – 60% trong một tòa nhà giúp giảm căng thẳng và khoảng 40% – 50% là tốt nhất, có thể đưa đến nguy cơ nhiễm virus thấp hơn. Nếu bạn không có máy tạo độ ẩm trung tâm, hãy đặt máy tạo độ ẩm cầm tay trong phòng nơi bạn làm việc hoặc ngủ.

Tư thế ngồi làm việc cũng rất quan trọng, vì thế hãy chắc chắn rằng bạn có một chỗ ngồi thoải mái để ngồi hoặc đứng trong khi làm việc, khiến bạn không bị căng cơ cổ khi làm việc trên máy tính. Sternberg nói: Làm theo những gợi ý đơn giản trên đây có thể giúp bạn biến ngôi nhà của mình từ một nơi căng thẳng thành nơi hạnh phúc trong thời điểm khó khăn này.

Anh Mi lược dịch

Theo uanews.arizona